του Στέλιου Αναστασάκη,
πρώην ντελιβερά
Την Κυριακή 19 Ιουλίου, από τις 19:00 έως τα μεσάνυχτα (την ώρα ακριβώς που διεξάγεται ο τελικός του Μουντιάλ) οι διανομείς της efood σβήνουν τις μηχανές. Το Σωματείο Εργαζομένων της εταιρείας το λέει με σπάνια ταξική καθαρότητα: «Επιλέγουμε συνειδητά μια ημέρα με αυξημένη εμπορική κίνηση. Γιατί όταν η εταιρεία σχεδιάζει να αυξήσει τα κέρδη της, εμείς υπενθυμίζουμε ότι τίποτα δεν κινείται χωρίς εμάς».
Αυτή η φράση αξίζει να διαβαστεί δύο φορές. Δεν είναι απλώς μια ανακοίνωση κινητοποίησης, είναι επίσης μάθημα στρατηγικής, η εφαρμοσμένη γνώση της θεμελιώδους αλήθειας που ο καπιταλισμός ξοδεύει δισεκατομμύρια για να συγκαλύψει: ότι η υπεραξία και η πραγματοποίησή της παράγονται από την εργασία και μόνο από αυτήν. Ο αλγόριθμος δεν κουβαλάει σουβλάκια˙ το app δεν οδηγεί το μηχανάκι στη βροχή. Τη στιγμή της στάσης εργασίας, η «πλατφόρμα» αποδεικνύεται αυτό που πάντα ήταν: ένα κέλυφος που στέκεται ή καταρρέει ανάλογα με το αν οι εργάτες του δρόμου, των γραφείων, των αποθηκών και των efood market δουλεύουν ή σταυρώνουν τα χέρια.
Η επιλογή του τελικού δεν είναι συμβολισμός. Είναι υλισμός. Το βράδυ του Μουντιάλ, η ζήτηση εκτοξεύεται˙ κάθε λεπτό ακινησίας των μηχανών μεταφράζεται σε χαμένο κέρδος πολλαπλάσιο μιας συνηθισμένης βραδιάς. Η εργατική τάξη δεν διαθέτει τα κανάλια, τα δικαστήρια και τα υπουργεία της εργοδοσίας. Διαθέτει ένα και μόνο όπλο: τη θέση της στην παραγωγή. Και η τέχνη του ταξικού πολέμου είναι να το χρησιμοποιείς εκεί και τότε που πονάει περισσότερο τον αντίπαλο. Δεν απεργείς όποτε βολεύει τον εργοδότη· απεργείς όταν το κόστος για το κεφάλαιο μεγιστοποιείται.
Απέναντι σε Ποιον Στέκονται
Ας ονοματίσουμε τον αντίπαλο. Η efood δεν είναι «ελληνική εταιρεία». Είναι θυγατρική του γερμανικού κολοσσού Delivery Hero, με επιχειρηματικό μοντέλο πανομοιότυπο από το Βερολίνο ως τη Μπανγκόκ: αλγοριθμική διαχείριση εργασίας χωρίς εργασιακά δικαιώματα, «ελεύθεροι συνεργάτες» χωρίς καμία ελευθερία, πλειστηριασμοί αμοιβών που συμπιέζουν τα μεροκάματα σε πραγματικό χρόνο.
Το καθεστώς του εργολάβου-στολάρχη (ο ενδιάμεσος που νοικιάζει στόλους και ανθρώπους, τσεπώνοντας τη διαφορά και μεταφέροντας κάθε ρίσκο στον τελευταίο κρίκο) στοχεύει με χειρουργική ακρίβεια τους πιο ευάλωτους: τους μετανάστες εργάτες, που δεν έχουν δικαίωμα λόγου ή καν ψήφου κάθε τέσσερα χρόνια, για τις πολιτικές των εταιριών και του κράτους. Ο μετανάστης διανομέας, με επισφαλές καθεστώς παραμονής και μηδενική διαπραγματευτική ισχύ ως άτομο, είναι το ιδανικό υποκείμενο εκμετάλλευσης για το αλγοριθμικό κεφάλαιο. Ακριβώς γι’ αυτό, η ενότητα ντόπιων και μεταναστών εργατών στο ίδιο σωματείο, στην ίδια απεργία, στο ίδιο αίτημα, δεν είναι κάποιο ηθικό καθήκον της εργατικής τάξης, αλλά ζωτική στρατηγική αναγκαιότητα. Το κεφάλαιο διαιρεί για να συμπιέσει, η τάξη ενώνεται για να νικήσει. Απέναντι στη Διεθνή του Delivery Hero, η μόνη απάντηση είναι η διεθνής των διανομέων.
Και η εργοδοσία απαντά με το κλασικό απεργοσπαστικό οπλοστάσιο, αλγοριθμικά εκσυγχρονισμένο: μαζικές προσλήψεις για να αραιώσει τη συνοχή, «πρόσκαιρα μπόνους» για να .εξαγοράσει την απεργοσπασία. Το μπόνους της απεργοσπασίας είναι η ίδια η πινιάτα που η εταιρεία στήνει στους πελάτες της, στραμμένη τώρα προς τα μέσα: μια στιγμιαία, υπολογισμένη «γενναιοδωρία» σχεδιασμένη να σπάσει τη συλλογική δύναμη με ατομικό δέλεαρ. Το ίδιο behavioral playbook, στον καταναλωτή για να ξοδέψει παραπάνω, στον εργάτη για να προδώσει τον διπλανό του.
Αλληλεγγύη, Συντονισμός, Πρόγραμμα
Τι αναλογεί σε εμάς, σε όσους το βράδυ της Κυριακής θα καθίσουμε μπροστά στον τελικό;
Άμεσα: αλληλεγγύη στην πράξη. Καμία παραγγελία από τις 19:00 έως τα μεσάνυχτα. Το καταναλωτικό μπλόκο δεν υποκαθιστά την απεργία, αλλά την ενισχύει: στερεί από την εταιρεία την ανακούφιση ότι η (πραγματική) ζήτηση εξυπηρετήθηκε. Όποιος παραγγέλνει πάνω από τα κεφάλια των απεργών, σπάει την απεργία με το πορτοφόλι του.
Στο επόμενο βήμα: πανελλαδικός συντονισμός του κλάδου (efood, Wolt, Box), το ίδιο μοντέλο, οι ίδιοι πλειστηριασμοί, οι ίδιοι εργολάβοι. Ο ενιαίος κλαδικός συντονισμός, με τους μετανάστες εργάτες σε ισότιμη θέση, μπορεί να επιβάλει κλαδική σύμβαση με εγγυημένο ωρομίσθιο και κατάργηση των ενδιάμεσων.
Και στον ορίζοντα: το πρόγραμμα. Οι πλατφόρμες delivery έχουν καταστεί κοινωνική υποδομή. Το απέδειξαν οι ίδιες όταν διαφήμιζαν τον «κοινωνικό τους ρόλο» στην πανδημία. Υποδομή τέτοιας σημασίας δεν μπορεί να παραμένει ιδιοκτησία διεθνών funds. Κρατικοποίηση υπό εργατικό έλεγχο: το λογικό συμπέρασμα που η στάση της 19ης Ιουλίου καθιστά απτό. Γιατί αν τίποτα δεν κινείται χωρίς αυτούς, τότε όλα μπορούν να κινηθούν από αυτούς, χωρίς τους μετόχους της Delivery Hero.
Το βράδυ του τελικού, το πραγματικό ματς δεν θα παίζεται στο γήπεδο. Θα παίζεται στους άδειους δρόμους, εκεί όπου οι σταματημένες μηχανές θα μετρούν, λεπτό προς λεπτό, την αξία που παράγει η εργασία και την ισχύ που αποκτά όταν οργανώνεται.
Νίκη στους διανομείς της efood!
Εικόνα:πηγή
