Κεντρική Επιτροπή 2/10/2022
Παρόντες/ούσες: Βάλια, Μάνος Σκ., Γιάννα, Κώστας Δ., Κώστας Σκ., Μάνος Κτ., Θανάσης, Χρήστος Ανδ., Νίκος Τ., Χρήστος Ν., Παναγιώτης Κ., Χριστίνα, Πέτρος, Κώστας Π., Νικόλας
Ατζέντα:
- Ενημερώσεις,
- Διεθνής κατάσταση & Κατάσταση στην Ελλάδα,
- Διεθνής Τάση,
- Καθήκοντα επόμενου διαστήματος
1. Ενημερώσεις
Βάλια: Με ενημέρωσε ο Κλεάνθης ότι συνάντησε τον Ακίφ, ο οποίος του ζήτησε να συναντηθεί με ομάδα μελών της οργάνωσης για να τους φέρει σε επαφή με κάποιους ανθρώπους, με τους οποίους έχει πολιτική σχέση.
Μάνος Κτ.: Ενημέρωση για γεγονότα Παρασκευής στο πάρκο Ναυαρίνου.
Απόφαση: Επικοινωνία με μέλη της διεθνούς Τάσης για εισηγητή για το Ιράν σε εκδήλωση, συνάντηση με το Σιάβες σε δεύτερο χρόνο.
Μάνος Κτ.: Είχαμε πει να δούμε βιβλιοπαρουσίαση στο Ηράκλειο το επόμενο διάστημα. Υπάρχει μια δυσκολία στην ανεύρεση κατάλληλου χώρου, θα επανέλθω.
Χρήστος Αν.: 7/10 έχει συγκέντρωση στο Εφετείο για την επανέναρξη της δίκης της ΧΑ, να δούμε πώς μπορούμε να τη στηρίξουμε.
2. Διεθνής κατάσταση & Κατάσταση στην Ελλάδα
Κώστας Δ.(εισήγηση-Διεθνής κατάσταση): Οι πολιτικές του νεοφιλελευθερισμού (χρέος, χρηματιστικοποίηση, παράγωγα, παγκοσμιοποίηση) καθώς και η λειτουργία των εφοδιαστικών αλυσίδων έχουν οδηγήσει σε κρίση το καπιταλιστικό σύστημα. ++ Ευρώπη Κίνα BRICS, έτσι έχουμε αμφισβήτηση της ηγεμονίας των ΗΠΑ και κρίση του καπιταλισμού σήμερα. Η κρίση του 2008 σχετίζεται με τη σημερινή ως προς τις γενεσιουργές αιτίες. Η Κίνα παραμένει η ατμομηχανή ανάπτυξης του καπιταλισμού παρά την κρίση εκείνη, ενώ στις χώρες της Δύσης οι κυρίαρχες πολιτικές σχετίζονται με την ποσοτική χαλάρωση και την υπερθέρμανση της οικονομίας, την πράσινη ανάπτυξη αργότερα (++). Ταυτόχρονα, έχουμε μια αντίθεση τουλάχιστον ενός τμήματος της αστικής τάξης στην παγκοσμιοποίηση (Τραμπ – πρώτα η Αμερική κοκ), αμφιβάλλοντας για την ορθότητα της παγκοσμιοποίησης. Ως αποτέλεσμα έχουμε ένα κόντεμα των εφοδιαστικών αλυσίδων, σε μια προσπάθεια απεξάρτησης από πλουτοπαραγωγικές πηγές Ρωσίας, τεχνολογική ανάπτυξη Κίνας κλπ. Η πανδημία, ως απότοκο του τρόπου ανάπτυξης του καπιταλισμού, δημιουργεί μεγαλύτερη ένταση στις εφοδιαστικές αλυσίδες, αυξάνει την κρίση και εντείνει τις αντιθέσεις σε μεγάλο βαθμό. Συνδεδεμένη με την πανδημία εμφανίζεται και η γεωστρατηγική κρίση: οι ιμπεριαλιστές προσπαθούν να αποκόψουν γεωπολιτικά τις αναπτυσσόμενες χώρες, ώστε να αντιμετωπίσουν την τάση της Κίνας να πάρει την πρωτοκαθεδρία του καπιταλιστικού συστήματος. Αυτή η κρίση δημιουργεί εντάσεις γύρω από αγωγούς (Nord Stream 2, ΤΑΡ κλπ), το δρόμο του μεταξιού κλπ, καθώς και γύρω από τις διαφιλονικούμενες σφαίρες επιρροής της Κίνας στην Ασία (Ταϊβάν κλπ), το μποϊκοτάρισμα της Huawei κλπ. Η πράσινη ανάπτυξη είναι ένα από τα οχήματα γι’ αυτό, μέσω της υποβάθμισης των ορυκτών καυσίμων και την πίεση προς τις εταιρείες να επενδύσουν σε μπαταρίες, ΑΠΕ κλπ. Ο άναρχος τρόπος αυτής της διαδικασίας θα οδηγήσει σε άναρχες κρίσεις στις χώρες που εξάγουν ενέργεια, όπως στη Σαουδική Αραβία που ετοιμάζει επενδύσεις σε φωτοβολταϊκά στην έρημο, με τεράστιους αγωγούς κλπ. Αυτά μπορούν να δημιουργήσουν σημαντικές κρίσεις, ενώ πρέπει να συνυπολογίσουμε την κρίση πρώτων υλών, η οποία προϋπάρχει της κρίσης την Ουκρανία (ανταγωνισμός για λίθιο και λοιπές γαίες σε Αφρική και Λ. Αμερική). Η κρίση άρα προϋπάρχει, ο πόλεμος έπεται αυτής. Δεν πρέπει να αποκρύψουμε το ζήτημα της επισιτιστικής κρίσης, η οποία ήταν ήδη μεγάλη πριν τον πόλεμο, λόγω της κλιματικής αλλαγής και της ιδιωτικοποίησης της γεωργίας, πράγμα το οποίο δεν επιτρέπει σε αλλαγή κατευθύνσεων στη γεωργία έξω από τον έλεγχο των μονοπωλίων του κλάδου. Η αύξηση των τιμών και ο πληθωρισμός είναι αποτέλεσμα όλης της προηγούμενης πολιτικής. Η γεωπολιτική ένταση είναι το δεύτερο αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας, συμπεριλαμβανομένης της εξόδου ΗΠΑ από το Αφγανιστάν, του διαφαινόμενου σχηματισμού άξονα Ρωσίας-Κίνας και της απόφασης της Ρωσίας να αποκτήσει ζωτικό χώρο στα σύνορά της. Άρα η κρίση προϋπάρχει του πολέμου και πάλι. ++ άνοδος των spreads, κρίση δολαρίου οδηγούν σε συνδυασμό της ύφεσης με τον πόλεμο, μιας κατάστασης καταστροφικής και για τις εργατικές τάξεις αλλά και για το καπιταλιστικό σύστημα.
Η Ρωσία επιτέθηκε στην Ουκρανία προκειμένου να διεκδικήσει σφαίρα επιρροής λόγω της υποχώρησης της Δύσης. Το μέτωπο είναι στάσιμο τελευταία με μικρές ήττες για τη Ρωσία, λόγω του εξοπλισμού των Ουκρανών ++. Η απάντηση της Ρωσίας (κλιμάκωση) είναι αναμενόμενη, τόσο η επιστράτευση, όσο και η προσάρτηση των ρωσόφωνων περιοχών και η απειλή πως η επίθεση προς Ντονιέτσκ, Ζαπορίζια κλπ μπορούν να φέρουν ενεργοποίηση της ρήτρας για χρήση πυρηνικών όπλων, οδηγώντας σε αυξημένη πιθανότητα κλιμάκωσης του πολέμου. Η ρώσικη οικονομία έχει χάσει μόνο 0.4% του ΑΕΠ, ενώ οι προβλέψεις του ΔΝΤ ήταν για 12% αρχικά και 6% αργότερα, λόγω της τεράστιας εισροής χρήματος από την πώληση αερίου και πετρελαίου σε Κίνα-Ινδία-Καζακστάν-ΕΕ. Αυτό έχει ενισχύσει τα BRICS και το γκρουπ της Σανγκάης, μέσω των συναλλαγών σε ρούβλια-γουάν, την παράκαμψη του SWIFT κλπ. Έχουμε μια τάση αποδολλαροποίησης εξαιτίας αυτού. Ωστόσο, η Ρωσία έχει πρόβλημα τεχνολογίας, δεν έχει πρόσβαση σε ημιαγωγούς και δε μπορεί να παράξει διάφορα τσιπ που χρειάζεται, δε μπορεί να φτιάξει αεροπλάνα πχ, ή ακόμα και ασανσέρ. Αυτά όμως μπορεί να τα προμηθευτεί από την Κίνα, πράγμα το οποίο αν το δούμε μαζί με την πολιτική των Ευρωπαίων οδηγεί σε κλιμάκωση της σύγκρουσης. Οι Ευρωπαίοι ιμπεριαλιστές εξαρτούνται πολιτικά από τα όπλα τους και ακόμα χρησιμοποιούν παρόμοιες μεθόδους, εφόσον δεν έχουν δικά τους τώρα κρύβονται πίσω από τα όπλα των ΗΠΑ. Ωστόσο, η ρωσική οικονομία έχει σοβαρό πρόβλημα υπερσυσσώρευσης και ελέγχου της από τους ολιγάρχες, με ορατό τον κίνδυνο να καταλήξουν ένα «βενζινάδικο» Κίνας-Ινδίας.
Η Κίνα έχει σοβαρό πρόβλημα με την πολιτική μηδενικού covid, οδηγώντας για πρώτη φορά σε χαμηλότερο ρυθμό ανάπτυξης από τις ΗΠΑ τα τελευταία 30 χρόνια. Άλλα σοβαρά προβλήματα είναι οι περιβαλλοντικές καταστροφές και η ύφεση του κατασκευαστικού τομέα. Η πολιτική του Σι έχει οδηγήσει σε σύγκρουση με τους ολιγάρχες της υψηλής τεχνολογίας. Εφόσον εξαγγέλθηκε το συνέδριο του κόμματος, μάλλον υπάρχει συμφωνία για την πολιτική που θα ακολουθηθεί το επόμενο διάστημα. Προσπαθούν να ανασχέσουν την επιθετικότητα της Δύσης σε Αφρική-Ασία, αλλά ακόμα δε μπορούν, πχ δε μπορούν να κατασκευάσουν αντίστοιχα τσιπ με Ταιβάν και Νότια Κορέα. Είναι μπροστά σε ηλεκτροκίνηση αυτοκινήτων, τεχνητή νοημοσύνη κ.ά., αλλά υπολείπεται σε στρατιωτικό τομέα, γι’ αυτό και συντάσσονται σταθερά με τη Ρωσία, η οποία μπορεί να πλήξει τις ΗΠΑ. Ωστόσο, ετοιμάζουν 400 πυρηνικά εργοστάσια και σε λίγα χρόνια θα έχει πολλαπλάσιες πυρηνικές κεφαλές, έφτιαξαν αεροπλανοφόρο και πιθανώς και άλλα ανεπτυγμένα οπλικά συστήματα. Ο εμπορικός πόλεμος από τις ΗΠΑ δημιουργούν προβλήματα, ωστόσο έχει και την άλλη πλευρά, πχ η Κίνα αποχωρεί σταδιακά από τη Wall Street. Η Κίνα δε συντάσσεται πλήρως με τη Ρωσία γιατί δεν πιστεύουν πως μπορούν να αντιπαρατεθούν άμεσα με τις ΗΠΑ. Τα γεγονότα της Ταϊβάν δείχνουν πως η Κίνα έχει τη θέληση να ενσωματώσει την Ταϊβάν, ωστόσο δεν είναι ακόμα έτοιμη.
ΗΠΑ: Η «ενότητα της Δύσης» σημαίνει εξάλειψη της Ευρώπης. Η είσοδος Φινλανδίας και Σουηδίας στο ΝΑΤΟ φέρνουν σύγκρουση στην Αρκτική, δε σχετίζονται με την Ουκρανία. Η επίσκεψη Πελόζι και η AUCUS είναι σοβαρές προκλήσεις προς την Κίνα, εν μέσω ανταγωνισμού στον Ειρηνικό. Βέβαια, ο Τραμπ και το ρεπουμπλικανικό κόμμα έχουν άλλη πολιτική πρόταση, λιγότερο επιθετική, προς την Ουκρανία. Ο Μπάιντεν έχει σοβαρά εσωτερικά προβλήματα, ωστόσο φλερτάρει με ανοιχτή σύγκρουση με Κίνα και Ρωσία ταυτόχρονα, πράγμα το οποίο δεν έκανε καμία προηγούμενη αμερικανική κυβέρνηση. Για την Ευρώπη είναι σαφές πως υπάρχει τεράστιο έλλειμμα στρατηγικής, όλα τα σχέδιά της είναι αυτοκτονικά και δεν είναι τυχαίο πως η κρίση των τιμών διαρκώς επιδεινώνεται. Η τιμή του φυσικού αερίου ανεβαίνει λόγω της πολιτικής της πράσινης ανάπτυξης και όχι του πολέμου. Παρά το αδιέξοδο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιτρέπει τις επιδοτήσεις, χωρίς να πειράζει τις τιμές και τα κέρδη των εταιριών, γιατί αυτό θα σήμαινε μείωση των επενδύσεων στην πράσινη ενέργεια, πράγμα το οποίο θα μπορούσε να πετάξει την ΕΕ έξω από την τεχνολογική ανάπτυξη των επόμενων χρόνων. Υπάρχουν και άλλα προβλήματα, η ανερχόμενη ακροδεξιά, την οποία δε θα αναλύσω εκτεταμένα τώρα. Είναι ένα φαινόμενο που πηγάζει από την παντελή αδιαφορία των αρχουσών τάξεων για τα κοινωνικά προβλήματα και παράλληλα της εισροής χρημάτων από συγκεκριμένες μερίδες της αστικής τάξης στην πολιτική. ++ Οι κυρίαρχες φιγούρες της ΕΕ (φον ντερ Λάιεν κλπ) είναι απωθητικές σε σχέση με αρκετούς από τους ακροδεξιούς πολιτικούς, αν και κατ’ ουσία η πολιτική τους δε διαφέρει σημαντικά. Η περίπτωση Τρας στο ΗΒ είναι ένα παράδειγμα καταστροφικής πολιτικής χωρίς μακροπρόθεσμη οπτική για τις επιπτώσεις.
Το εργατικό κίνημα διεθνώς βρίσκεται σε μια σχετικά άσχημη κατάσταση, αν και υπάρχουν κάποια ελπιδοφόρα παραδείγματα. Δεν έχουμε μια ενιαία ή συντονισμένη κίνηση, κάποια ένδειξη κυοφορίας νέων καταστάσεων στο εργατικό κίνημα. Τα αποτελέσματα της νεοφιλελεύθερης πολιτικής δεν πρέπει να υποτιμούνται, καθώς και αυτά των συνεχών αλλαγών στην πολιτική, την οικονομία και την τεχνολογία. Χρειάζεται μελέτη για να βγάλουμε ασφαλή συμπεράσματα. Θα υπάρχουν αγώνες, δεν ξέρω με τι προοπτική, ωστόσο πρέπει να τους στηρίξουμε με όλους τους τρόπους. Ο πολυπολικός κόσμος που διαμορφώνεται μπορεί να επιλυθεί είτε με πόλεμο από τους καπιταλιστές είτε με την εργατική αντεπίθεση και το πέταμα της τάξης τους στα σκουπίδια της ιστορίας.
Κώστας Σκ (εισήγηση-Εγχώρια κατάσταση): Για την κατάσταση στην Ελλάδα, η κυβέρνηση Μητσοτάκη είναι μια καθαρά νεοφιλελεύθερη κυβέρνηση. Βασικοί άξονες της πολιτικής είναι η αναδιανομή του πλούτου προς τα πάνω και η μετακύλιση των βαρών της κρίσης στους εργαζόμενους. Οι άξονες της πολιτικής για να εφαρμοστεί αυτό το μοντέλο είναι: ενίσχυση της κρατικής καταστολής (αυταρχικό κράτος, περιστολή δημοκρατικών δικαιωμάτων-συνδικαλιστικός νόμος-απαγόρευση απεργιών), περιστολή δημόσιου τομέα (ιδιωτικοποιήσεις, ανάδειξη ρυθμιστικού ρόλου αγοράς). Πρόκειται για μια μορφή οικονομικής ασυδοσίας του κεφαλαίου με το κράτος σε ρόλο ρυθμιστή χωρίς να βάζει ωστόσο όρια, πλαφόν στις τιμές κλπ.
Τα κύρια χαρακτηριστικά της περιόδου, ιδιαίτερα όσον αφορά την αναδιάρθρωση του εργατικού δυναμικού, είναι μια εργατική νομοθεσία που επιβάλλει ελαστικές σχέσεις εργασίας και ενίσχυση της εποχικότητας ιδιαίτερα στον τομέα των υπηρεσιών, ιδιαίτερα του τουρισμού. Ένα σημαντικό θέμα είναι αυτό των επενδύσεων στον τομέα υψηλής τεχνολογίας, το οποίο πάει πακέτο με την ψηφιοποίηση των λειτουργιών του κράτους και τις επενδύσεις από κολοσσούς (Pfizer, Microsoft, Google) στην Ελλάδα το τελευταίο διάστημα. Έχει να κάνει και με το φτηνό εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό στη χώρα, αλλά και με την υποτίμηση του συνολικού κόστους της εργασίας. Εκτιμώ πως σχεδιάζεται αναδιάρθρωση του εργατικού δυναμικού στην Ελλάδα με άξονα το χαμηλό κόστος εργασίας, είναι ένα φαινόμενο που πρέπει να μελετηθεί. Οι αντιδράσεις της εργατικής τάξης συμπυκνώνονται στις δυο μεγάλες απεργίες (Μαλαματίνα τώρα, ΛΑΡΚΟ λίγο καιρό πριν). Η παραδοσιακή εργατική τάξη δεν κοιμάται τον ύπνο του δικαίου, υπάρχουν σοβαρές αντιδράσεις, μικρής μεν έκτασης και αποσπασματικές, ωστόσο δε μπορεί να πει κανείς ότι η εργατική τάξη έχει παραδόσει τα όπλα. Επίσης, αυτά που γίνονται στα πανεπιστήμια με το φοιτητικό κίνημα απέναντι στους ΟΠΠΙ, πάνε παράλληλα με την αναδιάρθρωση στα εργασιακά και τις αντιδράσεις των παραδοσιακών τμημάτων της εργατικής τάξης. Γενικά, αυτά που σημαδεύουν την πολιτική ατζέντα έχουν να κάνουν με τις αλλαγές στην οικονομία. Βασικά ζητήματα είναι η ακρίβεια, τόσο των βασικών προϊόντων (διατροφικά κλπ) όσο και της ενέργειας.
Αν και η κυβέρνηση προσπαθεί να τα συνδέσει όλα αυτά με τον πόλεμο στην Ουκρανία, αυτό δε δείχνει να επιβεβαιώνεται. Η κόντρα με την τουρκική αστική τάξη δεν πρέπει να υποτιμάται, ειδικά όσον αφορά σφαίρες επιρροής στα Βαλκάνια και την Ανατολική Μεσόγειο, ΑΟΖ κλπ. Το γεγονός ότι η ελληνική αστική τάξη μπαίνει σε αυτή τη διαδικασία, ακόμα και αν οδηγήσει σε θερμό επεισόδιο, σημαίνει πως ποντάρει σημαντικά στην εκμετάλλευση των πόρων της Αν. Μεσογείου (και όχι του Αιγαίου, που δε δείχνουν τόσο σημαντικοί). Όσον αφορά τη λειτουργία του πολιτεύματος, το ζήτημα των υποκλοπών είναι ένα ζήτημα που δείχνει τα στενά όρια, μέσα στα οποία μπορεί να λειτουργήσει η αστική δημοκρατία. Σημαίνει μια κρίση «εμπιστοσύνης» από το βαθύ κράτος στους πολιτικούς εκπροσώπους της αστικής τάξης. Από αυτό συμπεραίνουμε ότι η αστική τάξη δε μπορεί να συγκροτήσει έναν αξιόπιστο πόλο εξουσίας που να εξυπηρετήσει τα συμφέροντά της απέναντι στην εργατική τάξη στην παρούσα φάση.
Το μπλοκ εξουσίας δεν είναι ομοιογενές, υπάρχει σύγκρουση εντός του, πιθανώς λόγω της σχέσης κάθε ομάδας με διαφορετική μερίδα του ελληνικού, ευρωπαϊκού και αμερικανικού κεφαλαίου. Είναι λοιπόν άλλη μια έκφανση της κρίσης εκπροσώπησης που περνά η αστική τάξη και της σχετικής ρητορίας για την επόμενη μέρα μετά τις εκλογές, ποιοι θα συγκυβερνήσουν, ΠΑΣΟΚ, Βελόπουλος κλπ. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει δώσει διαπιστευτήρια στην αστική τάξη και κάθε μέρα τα στελέχη του δίνουν εξετάσεις στην αστική τάξη για να πείσουν πως είναι αξιόπιστοι διαχειριστές για την επόμενη ημέρα. Η ΝΔ δεν είναι ένα ομοιογενές σώμα, το είδαμε και στην περίπτωση του Νικόλα, υπάρχουν διάφορες τάσεις με πρόσδεση σε συγκεκριμένους κεφαλαιοκράτες, συμφέροντα κλπ και ανταλλάσσουν υποστήριξη ανάλογα με τα συμφέροντά τους. Μόλις ο Μητσοτάκης κάηκε με το θέμα των υποκλοπών, άρχισε να παίζει το θέμα Κεφαλογιάννη κλπ. Φαίνεται πως η αστική τάξη δε μπορεί να διαχειριστεί εύκολα τις προκλήσεις, ειδικά εάν προχωρήσει ο διαφαινόμενος ξεσηκωμός των μαζών. Όσον αφορά την απάντηση της εργατικής τάξης σε πολιτικό επίπεδο, η γενική εκτίμηση είναι πως δεν έχει συνέλθει ακόμα από το μεγάλο ξεπούλημα του ΟΧΙ και την εναπόθεση των ελπίδων της στο ΣΥΡΙΖΑ. Το 61% του όχι έδειχνε μια κορύφωση της θέλησης των μαζών να απεμπλακούν από τις πολιτικές λιτότητας και δεν είναι τυχαίο ότι στις δημοσκοπήσεις ο ΣΥΡΙΖΑ ακόμα δε μπορεί να ανέβει. Η συνείδηση της τάξης δεν αλλάζει γρήγορα και ο πολιτικός χρόνος σε τέτοιες περιόδους μπορεί να είναι μεγάλος, προκειμένου να προχωρήσει αυτή η μακρόσυρτη διαδικασία. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν εκτιμώ πως θα είναι το όχημα για την εργατική τάξη ενάντια στη νεοφιλελεύθερη πολιτική, δεν πρόκειται να κατακτήσει ξανά την εμπιστοσύνη των μαζών, θα μείνει καθηλωμένος στο ποσοστό του. Το ΚΚΕ παραμένει προσκολλημένο στην καχύποπτη τακτική του προς την κίνηση των μαζών (ό,τι δεν ελέγχεται δεν υποστηρίζεται), ενώ κάτι παρόμοιο κάνει και το ΣΕΚ, σε πολύ μικρότερη έκταση βέβαια. Το μεγάλο πρόβλημα για μας είναι η θνησιγενής πορεία της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, η οποία θα πρέπει να αναλυθεί. Είναι μια ήττα για το πιο μάχιμο κομμάτι της εργατικής τάξης, καθώς η ΑΝΤΑΡΣΥΑ αποτελούσε για χρόνια το πιο ασυμβίβαστο κομμάτι του εργατικού κινήματος. Είναι μια ήττα ιστορικών διαστάσεων, που δεν επιτρέπει στην αντικαπιταλιστική αριστερά να μπει στο πολιτικό σκηνικό σαν εναλλακτική λύση. Αυτό σημαίνει ότι δε θα παίξει το ρόλο συσπείρωσης του αντισυμβατικού, αντι-ΕΕ πόλου της εργατικής τάξης και είναι υπαρκτός ο κίνδυνος αυτός ο κόσμος να εκφραστεί από ακροδεξιά ή άλλα μορφώματα.
Από τη δική μας πλευρά, έχουμε πολιτευθεί σχετικά σταθερά και αξιόπιστα. Το επόμενο διάστημα πρέπει να επιδιώξουμε να ξεκαθαρίσει η κατάσταση εντός ΑΝΤΑΡΣΥΑ και να επανεκκινήσει η εσωτερική λειτουργία. Αυτή είναι η προϋπόθεση για μια συνολικότερη επανεκκίνηση του μαχητικού εργατικού κινήματος.
Μάνος Σκ.: Η εισήγηση είναι σχεδόν για συνδιάσκεψη. Πρέπει να κάνουμε μια κουβέντα που θα οδηγήσει σε μία ολομέλεια πριν τις εκλογές. Δε νομίζω ότι θα κάνουμε συνδιάσκεψη πριν τις εκλογές.
Συμφωνώ ότι ο πόλεμος είναι συνέπεια και όχι αιτία της κρίσης. Ο σημερινός πληθωρισμός είναι πιστωτικός. Συμφωνώ επίσης για τα όρια και της αντιφάσεις της ανάπτυξης της Κίνας, όπως ανέφερε ο Κώστας Δ.
Πράγματι οδηγούμαστε σε έναν πολυπολικό κόσμο αλλά αυτό είναι ασταθής και αντιφατική διαδικασία..
Συμφωνώ με Κώστα Σκ, ότι υπάρχει μία νέα κρίση εμπιστοσύνης στο σύστημα. Αν δει κανείς τις εισηγήσεις στην ΔΕΘ. Αυτό που ήταν οφθαλμοφανές ήταν ότι ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ προσπαθούν να πάρουν μαζί τους το ΠΑΣΟΚ. Κυβερνήσεις συνεργασίας. Το περιεχόμενο των εσωκομματικών εκλογών του ΠΑΣΟΚ ήταν αυτό το διακύβευμα. Η ίδια η αστική τάξη ασκεί αυτή την πίεση.
Τα επιτελεία της αστικής τάξης προσπαθούν να βρει γρήγορα εναλλακτικές για την αστική διαχείριση που να μην ενέχουν εκρήξεις. Όλοι προσπαθούν να πείσουν για την σταθερότητα, συνοχή, ενότητα. Δίνουν αναγκαστικά υποσχέσεις στην εργατική τάξη, έχουμε εκλογές και για να βγεις πρέπει να σε ψηφίσεις τουλάχιστον ένα τμήμα της εργατικής τάξης. Όμως οι βασικές υποσχέσεις και δεσμεύσεις των κομμάτων εξουσίας είναι προς την αστική τάξη, και οι όποιες υποσχέσεις προς την εργατική τάξη εξαρτώνται από αυτές. Το μίγμα των τριών κομμάτων είναι διαφορετικό, αλλά ο κανόνας ο ίδιος. Όλες οι υποσχέσεις εκπορεύονται από κοινωνικό εταιρισμό. Όλες οι υποσχέσεις προς την εργατικής τάξη περνάνε μέσα από την επιδότηση των κερδών. Το πιο χοντρό πράγμα που είπε ο Μητσοτάκης, που μάλλον αποσιωπήθηκε καθώς η αριστερά προσπαθούσε να αποδείξει ότι τα νούμερά του ήταν λάθος, είναι ότι υπονόησε ότι όλες οι εξεγέρσεις υποδαυλίζονται από τον Πούτιν, που σημαίνει ότι ο διαδηλωτής ή ο απεργός ισοδυναμεί με εσωτερικό εχθρό. Ο Τσίπρας είπε ότι η ανάπτυξη θέλει ενότητα. Και ο Ανδρουλάκης ρυθμιστής, να μη γίνει τυφλή η οργή. Σταθερότητα και ενότητα η επωδός όλων.
Δε νομίζω ότι το κράτος του Μητσοτάκη είναι απολυταρχικό γιατί δέχεται και σημαντικές ήττες το τελευταίο διάστημα.
Ο Μητσοτάκης τη μια μέρα λέει «Ερντογάν, νταιλίκια γιοκ», την επόμενη στη συνέντευξη επιμένει ότι δεν θα γίνει πόλεμος στο Αιγαίο. Το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ λένε αδιαπραγμάτευτα τα εθνικά συμφέροντα, αλλά με όπλο το διεθνές δίκαιο. Δεν υπάρχει τέτοιο δίκαιο που να δικαιώνει την Ελλάδα. Στην Χάγη δεν πάνε γιατί θα χάσουν. Την δεξιά κριτική σε όλους αυτούς την κάνει το ΚΚΕ.
Πέτρος: Η συνηθισμένη αστική απάντηση στην κρίση είναι το ζεύγος αλλαγή παραγωγικού υποδείγματος και καταστροφή των ξεπερασμένων παραγωγικών δυνάμεων. Αυτές οι διαδικασίες για να πραγματωθούν περνάνε στο πολιτικό επίπεδο, τόσο η καταστροφική μανία της πολεμικής μηχανής όσο και ο «δημιουργικός» άναρχος ανασχεδιασμός του παραγωγικού μοντέλου. Η οικονομία καθορίζει την πολιτική και τις πολιτικές επιλογές των τάξεων μόνο σε τελευταία ανάλυση, αλλά και οι πολιτικές απαντήσεις που δίνονται, έχουν τις συνέπειές τους στο υλικό οικονομικό επίπεδο.. Έτσι για παράδειγμα η Ρωσία βρίσκεται σε μία πολύ περίεργη θέση. Η χρόνια δυσαναλογία μεταξύ του μικρού σχετικά οικονομικού της μεγέθους έναντι της μεγάλης στρατιωτικής της ισχύος περιπλέκεται με το μεγάλο μερίδιο της εξορυκτικής βιομηχανίας στην οικονομία της. Η ρώσικη αστική τάξη θα δυσκολευτεί επομένως να ακολουθήσει ένα μοντέλο «πράσινου» καπιταλισμού. Η στρατιωτική της ισχύς την κάνει υπολογίσιμη δυνητική τροχοπέδη αυτής της αλλαγής παραγωγικού παραδείγματος, την ίδια στιγμή που στην Ουκρανία ο πόλεμος που εξαπέλυσε καταστρέφει μεθοδικά τα απαξιωμένα μέσα παραγωγής είτε είναι μηχανές και εργοστάσια είτε είναι παλιομοδίτικη εργατική τάξη. Μαζί με το όνειρο της πράσινης ανάπτυξης η καπιταλιστική παραγωγική μηχανή δουλεύει ήδη στο φουλ για την παραγωγή εργαλείων καταστροφής των παραγωγικών δυνάμεων.
Από τη δική μας μεριά, μιας πολιτικής οργάνωσης φυσικά, δεν μπορούμε να επηρεάσουμε τα πράγματα παρά μόνο στο πολιτικό επίπεδο. Μια καθαρή ματιά στην οικονομική κατάσταση, όπως αυτή που μόλις ακούσαμε, θα ήταν ένα είδος μπούσουλα προκειμένου να εντοπίσουμε τα πολιτικά ρήγματα που παράγουν οι αντιφάσεις του κεφαλαίου όπως πραγματώνονται από τις δυσαναλογίες και τις τριβές μεταξύ του οικονομικού και του πολιτικού επιπέδου τα οποία θα πετύχει ή θα αποτύχει να αξιοποιήσει η η εργατική τάξη. Αυτή η διαδικασία που διαρρηγνύει την ενότητα του πολιτικού προσωπικού είναι εμφανής στην Ελλάδα και παγκόσμια. Ιδιαιτέρως στο προηγούμενο ρωσικό παράδειγμα, όσω η δυσαρέσκεια του ρωσικού λαού στην επιστράτευση δεν αποκρυσταλλώνεται σε κάτι κεντρικό, αφήνονται ανοιχτές στον Πούτιν πολλές δυνατότητες, ακόμα και η χρήση του πυρηνικού του οπλοστασίου…
Χρήστος Ν.: Σε σχέση με τον ελληνοτουρκικό ανταγωνισμό. Καθορίζεται σίγουρα από το προεκλογικό περιβάλλον και στις δύο χώρες. Έτσι είναι αρκετά πιθανό να ξεφύγει από τα πλαίσια του ανταγωνισμού στα λόγια. Η ρητορική σκαρφαλώνει συνεχώς. Υπάρχει το γενικό υπόβαθρο το οποίο είναι διαρκές. Υπάρχει ο πόλεμος στην Ουκρανία που ανακατεύει την τράπουλα, Και οι εκλογές. Έτσι, το τοπίο είναι επικίνδυνο. Αυτό θα πρέπει να δούμε να απαντήσουμε. Και όλες μας οι παρεμβάσεις να έχουν και αυτό εντός τους, Να ανοίξουμε την κουβέντα. Είναι και αυτό στο οποίο συμφωνούν και όλα τα κόμματα. Δεν υπάρχει φωνή που να αντιπαλεύει την θεωρία της αμυνόμενης ελλάδας.
Σε σχέση με την οικονομική κατάσταση, ακρίβεια και ενεργειακή φτώχεια. Είμαστε σε μία συνθήκη που δεν μπορούμε να αποκλίσουμε και άσχημα σενάρια. Και αυτό πρέπει να το βάλουμε. Ηδη ξεκινούν κάποια πράγματα όπως η απεργία να αποκτούν ένα τέτοιο περιεχόμενο. Δημόσιοι χώροι ενδεχομένως δεν θα θερμαίνονται. Αλλα και ο επισιτισμός είναι ένα θέμα. Μάλιστα, αυτός ο χειμώνας απλά θα είναι ο πρώτος.
Έχοντας σαν δεδομένο ότι η ελλάδα είναι μία χώρα που έχει περάσει μνημόνια. Τα μέτρα που εξαγγέλλονται δεν μπορούν να αντισταθμίσουν αυτό που έρχεται ούτε στο ελάχιστο. ίσως θα πρέπει να συνεδριάσει η εργατική ομάδα.
Στο θέμα της ΑΝΤΑΡΣΥΑ πρέπει να διαμορφώσουμε μια πιο συγκεκριμένη πρακτική και πρόταση. Είναι δύσκολο θέμα και θεωρώ ότι ο μόνος τρόπος είναι η συμφωνία οργανώσεων, μία διαδικασία από πάνω προς τα κάτω. Είναι βέβαιο ότι όταν έρθουν οι εκλογές πάλι θα επανέρθει το ζήτημα.
Γιάννα: Θα σταθώ στην ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Τον Γενάρη ξεκίνησε αυτή η κουβεντα. Είναι γεγονός ότι όλες οι τελευταίες κινήσεις, αν πάρουμε ως δεδομένο ότι υπήρξαν κάποιες μικρές αντιστάσεις και νίκες. (ΟΠΠΙ, Ν.Σ, κλπ) είναι ακόμα ένα επιχείρημα για την σημασία της ύπαρξης ενός πόλου αντικαπιταλιστικής αριστεράς. Δεν μπορεί να γίνει αυτό με επιμέρους προτάσεις και συνεργασίες που προτείνει το ΣΕΚ ενάντια στον Μητσοτάκη. Ούτε μπορούμε να μπούμε στα συνδικαλιστικά σε μία λογική μετώπου με τον ΣΥΡΙΖΑ. Πόσο μάλλον στο θέμα του πολέμου.
Υπάρχει μία εσωτερική σύγκρουση των οργανώσεων των 4 οργανώσεων που είναι στην ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Η ΑΡΙΣ έχει αποχωρήσει. Η πρόταση αυτή την στιγμή είναι να γίνει συνδιάσκεψη το Νοέμβριο. Αυτό που πιέζουμε είναι να γίνουν τοπικές επιτροπές και να γίνει και ξεκαθάρισμα. Οι στόχοι αυτή την στιγμή είναι η ακριβεια και το αντιπολεμικό. Το ένα αφορά την οικονομία και το άλλο αφορά τον πόλεμο. Στην ΚΣΕ γίνονται συζητήσεις για το πλαφόν. Πρέπει να δουμε ως οργάνωση ξανά σε ποιες τ.ε είμαστε. Η εκτίμησή μου είναι ότι δεν θα καταφέρουμε να γίνει η συνδιάσκεψη.
Κώστας Δ.: Για τα ελληνοτουρκικά εντάσσονται στη σφαίρα διαμόρφωσης νέων σφαιρών επιρροής. Η Τουρκία θέλει να έχει παντού προσβάσεις. Από τις ΗΠΑ πιέζεται για την Ελλάδα αλλά ακόμα και για την Αρμενία. Είναι αλήθεια αυτό που λένε οι Τούρκοι ότι η Αλεξανδρούπολη στοχεύει στην Τουρκία. Περιορίζει και ελέγχει την Τουρκία οι Αμερικάνοι. Δεν έχουν αποφασίσει προς τα που θα πάνε οι Τούρκοι. Πιθανά οι δυτικοί θέλουν να είναι έτσι με δύο πόδια και να έχουν γέφυρες. Αλλα αν πάνε με την άλλη μεριά η Ελλάδα θα γίνει προπύργιο του δυτικού κόσμου. Δε νομίζω ότι η διοίκηση της Τουρκίας μπορεί να πάρει αυτή την απόφαση αυτή την στιγμή.
Η ακροδεξιά δεν είναι όπως ο φασισμός στον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Ωστόσο, το γεγονός ότι αυξάνεται, αυτές οι ημιφασιστικές κυβερνήσεις μπορούν να δημιουργήσουν συνθήκες φασιστικές. Αλλα νομίζω ότι οι δεσμοί των πολτικών κομμάτων με τις μάζες δεν είναι η ίδια με εκείνη ήταν εποχή.
Σε σχέση με το υποδειγμα το παραγωγικό στην Ελλάδα. Πράγματι θέλει να γίνει ένα κέντρο νέων τεχνολογιών. Στην Βόρεια Ελλάδα θα τα πάρει όλα η Αμερική για να υπονομεύσει τον Πειραιά. Αλλά οι επενδύσεις δεν φέρνουν αναδιάρθρωση του εργατικού δυναμικού. Δεν είναι τόσο μεγάλες οι επενδύσεις που να σημαίνουν αλλαγή παραγωγικού μοντέλου.
Για το κόμμα. Το ΝΑΡ προχωράει την υπόθεση του κόμματος. Εγώ συμμετέχω σε μία ομάδα που ετοιμάζει τις θέσεις. Δεν είναι αποτέλεσμα συζητήσεων εντός ΝΑΡ. Μάλλον ισχύει αυτό που λέει η Γιάννα, ότι μάλλον υπάρχουν δύο τάσεις. Γίνονται κάποιες τοπικές μαζώξεις. Αλλά δεν ασχολούνται ιδιαίτερα. Δε νομίζω ότι τους βγαίνει κάτι καινούργιο. Προς το παρόν κάποια ανάλυση καινούργια δεν έχει βγει. Το ιδρυτικό συνέδριο ήταν να γίνει τώρα αλλά αναβλήθηκε.
3. Διεθνής Τάση
Χρήστος Ν.: Έστειλε ο Μάνος. Σαν οργάνωση οφείλουμε να αποφασίσουμε να ασχοληθούμε πιο πολύ και πιο οργανωμένα με την τάση. Το μόνο που λειτουργεί τακτικά είναι το κάμπινγκ. Έχουν προκύψει και τα θέματα με τις διαφωνίες για τον πόλεμο οπότε έχουν δυσκολέψει όλα. Πρέπει να δούμε πως μπορεί αυτό να βοηθήσει την οικοδόμηση της οργάνωσης. Σίγουρα αυτό περνάει μέσα και από την μεγαλύτερη συμμετοχή στο κάμπινγκ.
Θα πρέπει να αξιοποιήσουμε το κάμπινγκ για τις επαφές. Θα πρέπει από νωρίς να οργανώσουμε τις συμμετοχές μας. Το κάμπινγκ της τάσης δεν μπορεί εύκολα να γίνει στην Ελλάδα με την ίδια επιτυχία (κατ’ αρχάς μεγαλώνει πολύ το κόστος). Μπορούμε ωστόσο να πετύχουμε να έρχονται απλά κάποιοι από αυτούς στην Ελλάδα για ενίσχυση του δικού μας κάμπινγκ. Πρέπει να βάλουμε τον στόχο να πάμε τουλαχιστον 10. Έοχυμε την δεσμευση τους για βοήθεια.
Όσον αφορά την συνολική λειτουργία της τάσης. Να προσπαθούμε κάθε τρεις μήνες πχ να καλούμε μια διεθνή συνάντηση. Να προτείνουμε να έχει η τάση μια συνάντηση πριν την διεθνή επιτροπή. Στις συναντήσεις αυτές, επειδή έχει τεθεί το θέμα της διεύρυνσης. Ας πούμε ότι θα υπάρχει μία κλειστή και μία ανοιχτή συνάντηση με άλλες επαφές. Έτσι μπορούμε να αποφύγουμε τα κωλύματα των Γάλλων. Τέλος, να γίνει μία διεθνής διάσκεψη της τάσης. Με κλειστό και ανοιχτό σκέλος. Ανεξάρτητα από το συνέδριο της διεθνούς.
Όλα αυτά να γίνουν με μία μορφή επιστολής στους συντρόφους της τάσης.
Συνεχίζουμε τις μονομερείς επαφές μας.
Τέλος, να μεταφράσουμε κάτι τον απολογισμό για την υπόθεση του Νικόλα.
Βάλια: Συμφωνώ. Να μην ξεχάσουμε και το RS21
Κώστας Σκ.: Συμφωνώ με αυτά που είπε ο Χρήστος. Θα πρέπει να κάνουμε ενδεχομένως και μια ειδική συζήτηση μέσα στην συνδιάσκεψη. Ακόμα και στην ΚΕ δε νομίζω να έχουν όλοι την ίδια πληροφόρηση για τις διαφωνίες που προκύπτουν. Αυτά που έγιναν με τις δύο socialist action ήταν αναμενόμενα. Δεν πίστευα ότι θα γίνουν τόσα σύντομα. Από ότι φαίνεται η ενιαία αντιπολίτευση στην 4η δεν μεταφράστηκε σε διάθεση για σύγκλιση. Δεν υπάρχει ότι φταίει κάποιος. Απλά υπάρχουν αποκλίσεις. Το θέμα είναι ότι έχουν προκύψει τόσα πράγματα διεθνώς και δεν μπορούμε να κάνουμε οργανωμένα βήματα. Τώρα έχουμε ξεπεράσει το στάδιο που ήμασταν περιζήτητοι. Οι Γάλλοι στην περίπτωση του PCL βιάστηκαν, όχι ότι και αυτοί είναι αθώες περιστερές. Αυτή η δυσλειτουργία της τάσης δημιουργησε και προβλήματα με τους Τούρκους του ΣΕΠ. Η αναβλητικότητα υπονόμευσε την δουλειά που είχαμε κάνει μαζί τους. Τώρα είμαστε σε μία νέα φάση. Θα πρέπει να κάνουμε αυτό που λέει η επιτροπή. Να πιέσουμε την τάση να έχει λειτουργία αλλά να συνεχίσουμε και εμείς τις σχέσεις μας. Το RS21 δεν είναι μαζική οργάνωση. Είναι κομμάτι από αποχωρήσαντες από το SWP. Έχει καλή φήμη όμως γιατί είναι στελέχη. Πρέπει να αποκτήσουμε προσβάσεις στην Αγγλία.
Το γραφείο της 4ης κάνει διάφορες επαφές. Αυτά εμείς δεν τα μαθαίνουμε. Μόνο πλαγίως. Δεν έχουμε το πλεονέκτημα να παρέμβουμε σε αυτές τις συζητήσεις. Ό,τι πλησιάζει τις θέσεις μας τρώει πόρτα. Με πολλή μεγάλη προσοχή τις σχέσεις με το PCL.
Υπάρχουν πολλοί διάσπαρτοι σύντροφοι σε διάφορες χώρες στην Ευρώπη. Θα πρέπει να έχει διαδικασίες και μηχανισμό η τάση να τους φέρει κοντά. Αλλιώς θα χάσουμε ευκαιρίες.
Παναγιώτης: Πρέπει να χαράξουμε την στρατηγική μας για την τάση. Διακρίνω μία τάση σεκταρισμού. Για παράδειγμα το θέμα με τους Ιρλανδούς. Το ίδιο με τους Ιταλούς. Κατά την γνώμη μου θα πρέπει να οργανωθεί η τάση για να απαγκιστρωθούμε από την 4η. Για να δουμε πως θα έρθουμε κοντά με άλλες τάσεις και κόμματα. ΠΧ trotskist fraction. Και η τάση από την οποία προέρχεται η L.O Δεν πρέπει να τους πετάξουμε έξω ελαφρά την καρδία. Έχουν κάνει λάθη αλλα οι μορένοι δεν είναι δογματικοί όπως ήταν.
Πέτρος: Υπάρχει το θέμα ότι δεν είμαστε καν ορατοί σαν τάση. Δεν υπάρχουν διαδικασίες, δεν υπάρχει τύπος, δεν υπάρχει καν διαδικτυακή παρουσία της Τάσης. Υπάρχει ακόμα και το γλωσσικό φράγμα – τραγικό για τη δική μας οργάνωση. Αν κάποιος ψάξει στο διαδίκτυο την Τάση πιθανότατα θα καταλήξει στα αγγλόφωνα site των Αμερικάνων που έχουν πραγματικά απωθητικές θέσεις για τα διεθνή.
Πρέπει λοιπόν να πιέσουμε τα πράγματα προς μια τουλάχιστον διαδικτυακή παρουσία της Τάσης (που σημαίνει φυσικά και ουσιαστικές οργανωτικές διαδικασίες της Τάσης) από τη μια, ενώ από την άλλη πρέπει, ειδικά εμείς, να σπάσουμε την απομόνωση της «μικρής» ελληνικής γλώσσας μεταφράζοντας τα ντοκουμέντα που παράγουμε, όπως πχ αυτό που ξεκίνησε με την εισήγηση του Κώστα.
Μάνος Σκ.: Για το θέμα του πολέμου στην Ουκρανία, οι καναδέζοι έχουν αποστασιοποιηθεί από τους Αμερικάνους. Το αναγνωρίζουν και οι ίδιοι. Άρα οι δεσμοί τους είναι περισσότερο θέμα κουλτούρας και ιστορίας που τους συνδέουν. Συμφωνώ με τον Κώστα ότι η μοίρα της τάσης θα κριθεί από τα αν θα φέρει κοντά τις διεθνείς επαφές. Να γράψουμε επιστολή για να προκαλέσουμε συνδιάσκεψη. Και να συμμετέχουμε προετοιμασμένοι. Και να μεταφράσουμε για να ζυμώσουμε ανεξάρτητα συμφωνώ με Πέτρο.
Νικόλας: Η SR έφυγε χωρίς να το έχουμε συζητήσει καν. Η νέα οργάνωση που έφτιαξε έχει άσχημες θέσεις. Οι Γάλλοι του Α+Ε την Τάση την βλέπουν σαν ένα διαπραγματευτικό χαρτί για την ηγεσία της 4ης και άρα με του ΝΡΑ. Το πρόβλημα της Τάσης είναι ότι σχετίζεται με τις εσωτερικές ανάγκες. Δεν υπάρχει κάτι να την συγκροτεί. Δεν έχουμε πράγματα που κάνουμε που να λειτουργούν ως παράδειγμα. Για αυτό υπάρχει μιζέρια. Πώς ξεπερνιέται αυτό;
Εμείς θα πρέπει να το δούμε πιο σφαιρικά. Πώς βλέπουμε την οικοδόμηση και τις προοπτικές της Διεθνούς Τάσης, με δεδομένη και την απόλυτη αποστασιοποίησης μας από την 4η. Άρα πρέπει να εμπλακούμε πιο ενεργά με την Τάση. Το κάμπινγκ είναι το πιο σημαντικό που οργανώνει η Τάση. Το πρόβλημα φέτος δεν ήταν βασικά το οικονομικό. Δεν έχουμε κατακτήσει ότι η συμμετοχή στο κάμπινγκ είναι σημαντική. Είναι βασικό καθήκον και στην ΚΕ και στην οργάνωηση να το συζητήσουμε και να δούμε πώς θα βοηθήσουμε παραπάνω και θα μας βοηθήσει και στη δική μας συγκρότηση. Για τα κάμπινγκ της 4ης υπήρχε κουβέντα, και ενίοτε μαζική συμμετοχή, με δεδομένο βέβαια ότι είχαμε και πιο μεγάλη νεολαία.
Για τα υπόλοιπα συμφωνώ.
Μάνος Κ.: Συμφωνώ να υπάρχουν δύο επίπεδα οργάνωσης. Ανοιχτό και κλειστό. Εμείς στο ανοιχτό μπορούμε να παίξουμε έναν καλό ρόλο. Νομίζω μας εμπιστεύονται και περισσότερο. Στο κλειστό θα πρέπει να είναι λίγο πιο σοβαρά τα πράγματα. Να βγαίνουν ανακοινώσεις και θέσεις. Μπορεί κάθε οργάνωση να έχει τις απόψεις της, αλλά θα πρέπει η τάση να πάρει απόφαση και να το ξέρουν και να το πιστεύουν όλοι αυτό.
Επόμενη ΚΕ: 6 Νοέμβρη 2022 στις 16.00
