Το πλαίσιο του νομοσχεδίου είναι σαφώς αντιμεταναστευτικό και εναρμονισμένο τόσο στη συνθήκη του Σένγκεν όσο και στην ευρύτερη αντιμεταναστευτική πολιτική της Ευρώπης- φρούριο.
Πιο συγκεκριμένα:
Ο μετανάστης παίρνει άδεια εισόδου στη χώρα και στη συνέχεια κάνει αίτηση για τη χορήγηση άδειας διαμονής.
Τύποι αδειών διαμονής: α) για εργασία β) για ανεξάρτητη οικονομική δραστηριότητα γ) για ειδικούς λόγους (σπουδές) δ) για εξαιρετικούς λόγους (ανθρωπιστικοί, θύματα εμπορίας) ε) για οικογενειακή επανένωση στ) αόριστης διαρκείας ζ) επί μακρόν διαμένοντος
Προϋποθέσεις για την άδεια διαμονής:
· α) να είναι κάτοχος ισχυρού διαβατηρίου ή άλλου ταξιδιωτικού εγγράφου
· β) να μη συντρέχει λόγος για τη δημόσια τάξη και ασφάλεια
· γ) να μην αποτελεί κίνδυνο για τη δημόσια υγεία
· δ) να διαθέτει πλήρη ασφάλεια ασθένειας
· ε) να διαθέτει πόρους για τα έξοδα επιστροφής
Η πρώτη άδεια διαμονής είναι διάρκειας ενός έτους. Μετά την πρώτη άδεια ο μετανάστης μπορεί να λάβει άδεια διάρκειας δύο ετών ενώ όταν συμπληρωθεί η πενταετία να πάρει άδεια επί μακρόν διαμένοντος. Βέβαια για την έκδοση των αδειών υπάρχουν πολύ υψηλά παράβολα. Για τις άδειες ενός έτους 150, για τις δίχρονες 300, ενώ για το καθεστώς του επί μακρόν διαμένοντος 900 ευρώ.
Για τη λήψη της άδειας υποβάλλεται αίτηση στην περιφέρεια η οποία καλεί το μετανάστη σε συνέντευξη ενώπιον της επιτροπής μετανάστευσης. Η επιτροπή μετανάστευσης δημιουργείται σε κάθε νομό και αποτελείται από 4 υπαλλήλους της αρμόδιας υπηρεσίας αλλοδαπών και από 1 εκπρόσωπο της αστυνομίας. Έργο της η διατύπωση γνώμης για τη χορήγηση ή ανανέωση της άδειας παραμονής λαμβάνοντας υπ’ όψιν την εν γένει προσωπικότητα του μετανάστη
Άδεια διαμονής για εργασία
Συγκροτείται επιτροπή που έργο της είναι η κατάρτιση κατά το τελευταίο τρίμηνο κάθε έτους έκθεσης στην οποία καταχωρούνται οι υπάρχουσες ανάγκες σε εργατικό δυναμικό ανά ειδικότητα, νομό και διάρκεια απασχόλησης. Κάθε εργοδότης υποβάλει αίτηση στην υπηρεσία αλλοδαπών και μετανάστευσης.
Για το μετανάστη επιτρέπεται η είσοδος και η εργασία σε συγκεκριμένο εργοδότη, για συγκεκριμένο είδος απασχόλησης και σε συγκεκριμένο νομό.
Ο μετανάστης δεν μπορεί να αλλάξει ειδικότητα ενώ για να αλλάξει εργοδότη και νομό πρέπει να περάσει 1 χρόνος και να περάσει από επιτροπή που θα εξεταστεί το αίτημά του.
Άδεια διαμονής σε θύματα εμπορίας ανθρώπων
Η χορήγηση άδειας σε θύματα εμπορίας ανθρώπων περιλαμβάνει την εξής διαδικασία
Ενημέρωση δυνατότητας άδειας διαμονής περιορισμένης ισχύος εφόσον το θύμα συνεργάζεται στην καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων.
Προθεσμία περίσκεψης για να μπορεί το θύμα να λάβει ανεπηρέαστη απόφαση σχετικά με τη συνεργασία του με τις διωκτικές αρχές
Προϋποθέσεις για τη χορήγηση σ’ αυτή την περίπτωση :
· Πρέπει να κρίνεται σκόπιμη η παραμονή προς διευκόλυνση της διενεργούμενης έρευνας ή της ποινικής διαδικασίας
· Πρέπει το θύμα να έχει επιδείξει σαφή βούληση συνεργασίας
· Πρέπει να έχει διακόψει κάθε σχέση με τους δράστες.
Άδεια επί μακρόν διαμένοντος
Για να λάβει κάποιος αυτή την άδεια πρέπει:
· Να κατοικεί μόνιμα τα τελευταία 5 χρόνια. Η 5ετία όμως αρχίζει να μετριέται από 1/1/06.
· Διαθέτει για τον ίδιο και τα προστατεόμενα μέλη σταθερούς και τακτικούς μισθούς
· Διαθέτει πλήρη ασφάλεια ασθενείας
· Διαθέτει κατάλληλο κατάλυμα
Κριτήρια:
· Επαρκής γνώση της γλώσσας
· νώση στοιχείων της ιστορίας και του ελληνικού πολιτισμού
· Ήθος-προσωπικότητα. Κρίνεται από την επιτροπή μετανάστευσης με την προσθήκη ενός καθηγητή 2ας εκπαίδευσης και έναν κοινωνικό λειτουργό.
Πρόσβαση στην εκπαίδευση
Υπάγονται στην ελάχιστη σχολική φοίτηση
Έχουν χωρίς περιορισμό πρόσβαση στις δραστηριότητες της σχολικής κοινότητας
Η εγγραφή τους στο σχολείο μπορεί να γίνει και με ελλιπή δικαιολογητικά όταν πρόκειται για παιδιά όσων
· Προστατεύονται από το ελληνικό κράτος ως πρόσφυγες
· Προέρχονται από περιοχές όπου επικρατεί έκρυθμη κατάσταση
· Έχουν υποβάλει αίτηση για χορήγηση ασύλου
· Διαμένουν στην Ελλάδα ακόμη και αν δεν έχει ρυθμιστεί η νόμιμη διαμονή τους
Υποχρεώσεις μεταναστών
Ο μετανάστης είναι υποχρεωμένος να δηλώνει στην επιτροπή μετανάστευσης την αλλαγή κατοικίας του καθώς και οποιαδήποτε αλλαγή στην οικογενειακή του κατάσταση (γάμος, διαζύγιο)
Υποχρεώσεις υπηρεσιών
Δημόσιες υπηρεσίες, οργανισμοί κοινωνικής ασφάλειας, νοσοκομεία κλπ υποχρεούνται να μην παρέχουν υπηρεσίες σε μετανάστες χωρίς χαρτιά. Εξαιρούνται τα νοσοκομεία σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης και για ανήλικους.
Επίσης απαγορεύεται η εκμίσθωση σε μετανάστες χωρίς άδεια παραμονής
Επίσης οι μετανάστες έχουν ελευθερία κίνησης και εγκατάστασης στο σύνολο της επικράτειας. Με προεδρικό διάταγμα όμως που εκδίδεται από συγκεκριμένα υπουργεία μπορεί να απαγορεύεται η διαμονή ή εγκατάσταση σε ορισμένες γεωγραφικές περιοχές.
Επίσης μπορεί να υπάρξουν περιορισμοί για λόγους εθνικής ασφαλείας, δημόσιας τάξης και δημόσιας υγείας
Απελάσεις:
Επιτρέπεται όταν
1. Όταν κάποιος έχει καταδικαστεί σε ποινή φυλάκισης τουλάχιστο ενός έτους
2. Όταν έχει παραβιάσει διατάξεις του παρόντος νόμου
3. Η παρουσία του επικίνδυνη για εθνική ασφάλεια και δημόσια τάξη
4. Η παρουσία του επικίνδυνη για τη δημόσια υγεία
Η απέλαση διατάσσεται από τον αστυνομικό διευθυντή και δίνεται 48 ώρες προθεσμία. Μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες απέλασης μπορεί να παραμείνει σε ειδικούς χώρους φύλαξης (στρατόπεδα συγκέντρωσης) των οποίων την ευθύνη την έχει η αστυνομία.
Βλέποντας τα παραπάνω προκύπτει ότι το καινούριο νομοσχέδιο δεν διαφέρει στη φιλοσοφία του σε σχέση με το προηγούμενο του 2001. Δεν έχει ως σκοπό την ένταξη των μεταναστών στην ελληνική κοινωνία. Δεν προωθεί την παροχή δικαιωμάτων, είναι περιοριστικό για τους μετανάστες και δεν περιέχει προστατευτικές διατάξεις. Αντίθετα κρατά σε ομηρία χιλιάδες μετανάστες που βρίσκονται χρόνια στην Ελλάδα, με ημερομηνία έναρξης της πενταετίας το 2006. Περιορίζει την αγορά εργασίας αφού απαγορεύει την αλλαγή ειδικότητας, νομού και εργοδότη. Επεκτείνει τις γραφειοκρατικές διαδικασίες ενώ τα παράβολα είναι πολύ υψηλά και απαγορευτικά για πολλούς μετανάστες. Παράλληλα ο μετανάστης είναι αναγκασμένος να εξετάζεται για την προσωπικότητά, το ήθος του και τις γνώσεις του στην ελληνική ιστορία και τον ελληνικό πολιτισμό από επιτροπή στην οποία συμμετέχει και η ελληνική αστυνομία η οποία έχει έναν αναβαθμισμένο ρόλο σε όλη τη διαδικασία νομιμοποίησης. Τα θύματα της καταναγκαστικής πορνείας δεν αντιμετωπίζονται ως θύματα αλλά ως εν δυνάμει συνεργάτες της αστυνομίας ενώ δεν υπάρχει καμιά προστατευτική διάταξη.
Άρης. Κ
31-3-2005
