Του Μουσταφά Τσολάκ Αλή**
30 χρόνια, λοιπόν, από το «Ευχαριστούμε τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής».
Σαν μικρό παιδί, πήγαινα στο καφενείο της γειτονιάς μου στην Κομοτηνή τα σαββατοκύριακα για να βλέπω τη Μπεσίκτας. Απαγορευόταν η είσοδος στα ανήλικα παιδιά, αλλά ο καφετζής μ’ αγαπούσε και μ’ έβαζε στο καφενείο όταν έπαιζε η Μπεσίκτας.
Έτσι, λοιπόν, 30 χρόνια πριν, μια βραδιά, έβαλα τη φανέλα της ομάδας μου και ετοιμάστηκα να πάω καφενείο. Η μάνα μου όμως δε μου το επέτρεψε, λέγοντας πως είναι επικίνδυνα έξω και πως κάποιοι «θα κάνουν πορεία και θα σπάσουν μαγαζιά». Όταν ρώτησα «ποιοι;» μου απάντησε: «Αυτοί που δε μας θέλουν εδώ!»
7 χρόνων παιδάκι, δε κατάλαβα ποιοι είναι αυτοί και γιατί δε μας θέλουν εδώ! Τι τους είχαμε κάνει;
Την επόμενη μέρα, όταν πήγαινα στο φούρνο της γειτονιάς μου για να πάρω κουλούρι πριν πάω στο σχολείο, είδα πως όλα τα τζάμια των καφενείων, των μπακάλικων κλπ ήταν σπασμένα. (Το μοναδικό μαγαζί που δε το είχαν ακουμπήσει, το είχε χριστιανός!).
Τις επόμενες ημέρες, που η ατμόσφαιρα παρέμενε φορτισμένη, θυμάμαι τη μάνα μου να με συμβουλεύει καθημερινά να μην απομακρύνομαι απ’ το σοκάκι, καθώς έβγαινα να παίζω με τα παιδιά, και… αν με σταματήσει κάποιος άγνωστος και με ρωτήσει «τι είμαι», να μη λέω «Τούρκος», αλλά «μουσουλμάνος»!
Αυτό συνεχίστηκε για κάμποσο καιρό… και εγώ κάθε φορά που με ρώταγαν «τι είμαι» δήλωνα «μουσουλμανάκι». Μέχρι που μια μέρα, πήγα να φωνάξω έναν φίλο μου «παλιννοστούντα» για να παίξουμε μπάλα και ο πατέρας του μου την ξανάκανε την περίφημη ερώτηση:
– Εσένα πως σε λένε;
– Μουσταφά.
– Και τι είσαι εσύ;
– Μουσουλμάνος.
– Όχι, δεν είσαι μουσουλμάνος. Τούρκος είσαι. Μη φοβάσαι και μη ντρέπεσαι να το λες! Εσύ είσαι Τούρκος και εγώ είμαι Ρώσος!
Αυτός ο υπέροχος ψηλός, ξανθός, γαλανομάτης κύριος (ήμουν πολύ μικρός, δεν ήξερα από πολιτικά, αλλά μετά από 30 χρόνια που το σκέφτομαι, με τη στάση του στη γειτονιά όσο ήταν, είμαι σίγουρος πως ήταν σύντροφος) μου άνοιξε τους ορίζοντες στο συγκεκριμένο ζήτημα.
*
Η τρομοκρατία του βαθέως κράτους, βέβαια, εκείνο το βράδυ, δεν πέρασε σ’ όλες τις γειτονιές.
Ενώ στη γειτονιά μου οι άνθρωποι είχαν κλειστεί στα σπίτια τους και περίμεναν χωρίς να ανασάνουν να περάσει «η μπόρα»… στη γειτονιά της μάνας μου, οι άντρες μαζεύτηκαν (κλείνοντας τα γυναικόπαιδα στα σπίτια) και κλείσανε τις εισόδους και περιμένανε τους τρομοκράτες, με ρόπαλα και αλυσίδες στα χέρια. Και όταν ήρθαν, έπεσε πολύ ξύλο με αποτέλεσμα την αποτυχία της εισόδου τους στη γειτονιά!
(Για έναν περίεργο λόγο, μετά από χρόνια, όταν διάβαζα για σοβιετικούς εργάτες στη Μόσχα στο Β’ ΠΠ που βγήκαν απ’ τα εργοστάσια ν’ αντιμετωπίσουν τους ναζί με αλυσίδες και ρόπαλα, θυμήθηκα εκείνο το βράδυ!)
*
Ιδιαίτερα χαρακτηριστικό είναι και αυτά που γράφει ο Τούρκος συγγραφέας-συνθέτης Ζουλφού Λιβάνελι για τη κρίση των Ιμίων.
Στα απομνημονεύματά του (που νομίζω πως είναι το μοναδικό βιβλίο του που δεν έχει μεταφραστεί στα ελληνικά έως τώρα) λέει πως, μετά την κρίση, τον πήρε τηλέφωνο ο Μίκης Θεοδωράκης και του είπε: «οι χώρες μας πάνε για πόλεμο. Πρέπει να κάνουμε κάτι ως καλλιτέχνες.» Και αποφάσισαν να κάνουν μια συναυλία ειρήνης στην Κάλυμνο.
Και συνεχίζει:
(Περιληπτικά) «Πριν τη συναυλία, βγήκε να χαιρετήσει ο Δήμαρχος. Εγώ επειδή δεν ξέρω ελληνικά, δεν καταλάβαινα τι έλεγε. Αλλά άκουγα κάτι φράσεις τύπου “βάρβαροι Τούρκοι”, “τούρκικου ιμπεριαλισμού”… Κοιτάζω τον Θεοδωράκη, έχει κοκκινίσει. Πώς να έβγαινα να τραγουδήσω σε μια τέτοια συναυλία που βρίζανε τη χώρα μου; Μετά μου ήρθε κάτι στο μυαλό. Βγήκα και πήρα το μικρόφωνο και είπα τα εξής: “Αγαπητοί φίλοι. Έλληνες και Τούρκοι είμαστε αδέρφια. Αυτό μας ενώνει είναι η φτώχεια. Αυτό που μας χωρίζει είναι η πολιτική. Πριν από μένα μίλησε ο κ. δήμαρχος. Εγώ επειδή δεν καταλαβαίνω ελληνικά, δεν ξέρω τι είπε. Αλλά φαντάζομαι πως κι αυτός είπε τα ίδια, ότι δηλαδή Έλληνες και Τούρκοι είμαστε αδέρφια και αυτό που μας ενώνει είναι η φτώχεια και αυτό που μας χωρίζει είναι η πολιτική. Ευχαριστώ κ. δήμαρχε. Ό,τι σκέφτεστε για μας τους Τούρκους, τα διπλάσια σκεφτόμαστε για σας!”»
*
Εκείνο το βράδυ, λοιπόν, σαν ένα παιδάκι 7 χρονών, ήρθα αντιμέτωπος για πρώτη φορά με τον ελληνικό εθνικισμό και το βαθύ κράτος… δύο έννοιες που θα με ακολουθούσαν σ’ όλη μου την υπόλοιπη ζωή!
Κάθε φορά που θα άνοιγα το στόμα μου να μιλήσω για τα δικαιώματα της τουρκικής Μειονότητας θα έτρωγα τη στάμπα του «πράκτορα», του «προδότη που απολαμβάνει την ποιοτική ζωή που του παρέχει η ελληνική πολιτεία… και αντί να λέει ευχαριστώ, ζητάει και τα ρέστα» κλπ.
(Εν τω μεταξύ μιλάμε για τέτοια ποιότητα που η χώρα μας έχει καταδικαστεί δεν ξέρω και εγώ πόσες φορές από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για καταπάτηση δικαιωμάτων σε βάρος της Μειονότητας!)
Αυτή η χυδαία εθνικιστική επίθεση που ξεκίνησε πριν από πολλά χρόνια στο πρόσωπό μου, από εθνικιστικούς και παρακρατικούς κύκλους, θα έβρισκε ανταπόκριση και από… «αγωνιστές» που κάνουν αναφορά στην Ριζοσπαστική Αριστερά!
Και μετά από 24 χρόνια οργανωμένης μου σταδιοδρομίας στις γραμμές της επαναστατικής-κομμουνιστικής Αριστεράς, κατάλαβα πως η τουρκοφοβία-τουρκοφαγία, είναι η χειρότερη μορφή του εθνικισμού που επικρατεί σ’ όλη τη χώρα, αλλά ακόμα και στις γραμμές της Αριστεράς.
(Θυμήθηκα την ατάκα ενός μειονοτικού συντρόφου, που στο 1ο κύμα του κορωνοϊού, όταν είχαν ανοίξει τα μαγαζιά τον πήρα τηλέφωνο να πάμε για τσίπουρο και μου είπε: «Ρε ‘συ, ο μπαμπάς μου είναι καρδιοπαθής και φοβάμαι μην κολλήσω κάνα κορωνοϊό και του το μεταδώσω. Γι’ αυτό και δεν βγαίνω. Δεν τους βλέπεις; Ο ένας πάνω στον άλλον είναι στα μαγαζιά. Δε χαμπαριάζουν τίποτα! Μόνο αν τους πεις “Έρχονται οι Τούρκοι”, τότε αρχίζουν και συμμαζεύονται.»)
Από το «Ο λύκος του ιμπεριαλισμού ψάχνει εθνικές μειονότητες στην Ελλάδα» μέχρι το «Αν γίνει θερμή σύγκρουση με τη Τουρκία στην πρώτη γραμμή θα είμαστε οι κομμουνιστές», ένας μακρύς, ίσιος, εθνικιστικός δρόμος είναι αυτός που τραβάει το μεγαλύτερο κομμάτι της Αριστεράς στη χώρα μας.
Ευτυχώς όμως υπάρχουν και εξαιρέσεις, όπως η ΑΝΤΑΡΣΥΑ, που στην 5η Συνδιάσκεψή της ψήφισε αναγνώριση εθνικών μειονοτήτων στην Ελλάδα… όπως επίσης ξεκαθάρισε πως δεν θα πάμε να πολεμήσουμε για τα συμφέροντα τον ντόπιων και ξένων καπιταλιστών!
*
Σε μια τέτοια συγκυρία, με μια τέτοια Αριστερά, που κάθε μέρα παίρνει και ακόμα πιο δεξιά στροφή, η δουλειά μας είναι πολύ δύσκολη.
Και όταν μιλάω για «δεξιά στροφή», το εννοώ με κάθε έννοια. Από το λόγο, στην πράξη!
Προχθές διάβαζα ένα υπέροχο κείμενο, μια υπέροχη ανάλυση για την επιθετικότητα των ΗΠΑ και για το καθεστώς τους που θυμίζει τους ναζί… όπου ο αρθρογράφος χρησιμοποιούσε έννοιες τύπου «ξεκωλιάρες», «τσιμπουκλούδες» κλπ. Η δική μας Αριστερά, που έδωσε τεράστιες μάχες για να κοπεί ο σεξιστικός, ο ομοφοβικός λόγος, δε μπορεί σήμερα να επιστρέψει στα παλιά, όσο οργισμένοι κι αν είμαστε!
Κλείνοντας… πρέπει να τονίσω ότι ο αγώνας ενάντια στον πόλεμο και τον ιμπεριαλισμό είναι αλληλένδετος με τον αγώνα ενάντια στον εθνικισμό, στο ρατσισμό, στην ομοφοβία-τρανσφοβία, αλλά και στις εξορύξεις.
Πρέπει ν’ αντισταθούμε μαχητικά και σ’ όποιες εξορύξεις θα προσπαθούν να κάνουν οι καπιταλιστές στο Αιγαίο και στην Αν. Μεσόγειο (είτε με Κύπρο-Αίγυπτο-Ισραήλ, είτε σε συνεκμετάλλευση με την Τουρκία), για να προστατέψουμε τις ζωές μας από πιθανούς σεισμούς και σίγουρες οικολογικές καταστροφές που θα προκαλέσουν.
Έχοντας ως βασικό στόχο να ηττηθεί ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός, αλλά και το μαντρόσκυλό του στη Μέση Ανατολή, το Ισραήλ… όπως και τα τσιράκια του στη χώρα μας (είτε αυτά είναι γαλάζια, είτε πράσινα, είτε ροζ)… δεν πρέπει να κάνουμε ούτε βήμα πίσω και από τις «μικρότερες» διεκδικήσεις που ανέφερα παραπάνω.
** Ο Μουσταφά Τσολάκ Αλή είναι δημοσιογράφος-μεταφραστής. Το κείμενο αυτό αποτελεί τη βάση της εισήγησής του στην αντιπολεμική εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 30/1 στο Ελεύθερο Αυτοδιαχειριζόμενο Θέατρο ΕΜΠΡΟΣ, η πρώτη εκδήλωση της Αντιπολεμικής Επιτροπής «Διεθνιστικά Βαλκάνια – Μεσόγειος» με τίτλο «30 χρόνια μετά την εμπλοκή στα Ίμια η κυβέρνηση της ΝΔ θέλει να προετιμαστούμε για αιματοχυσία και φέρετρα: Η ειρήνη των σκλάβων δεν είναι η απάντηση στη φρίκη του πολέμου!».
