Πριν από δύο ημέρες η Ένωση Αράβων Εργατών στην Οικοδομή – Ελλάδα εξέφραζε την ανησυχία της για την αυξανόμενη συχνότητα εργατικών ατυχημάτων με την παρακάτω ανακοίνωση:
Να μην συνηθίσουμε τον θάνατο!
Η Ένωση Αράβων Εργατών στην Οικοδομή – Ελλάδα παρακολουθεί με βαθιά ανησυχία τη συνεχιζόμενη αύξηση των εργατικών δυστυχημάτων και των σοβαρών τραυματισμών στα εργοτάξια της χώρας. Οι μετανάστες εργάτες βρίσκονται συχνά ανάμεσα στα θύματα αυτής της πραγματικότητας, καθώς εργάζονται στις πιο επικίνδυνες και απαιτητικές εργασίες, συχνά χωρίς επαρκή προστασία.
Θεωρούμε υποχρέωσή μας να υψώσουμε τη φωνή μας και να συμβάλουμε στον κοινό αγώνα για την προστασία της ζωής, της αξιοπρέπειας και των δικαιωμάτων όλων των εργαζομένων.
Η μόνη απάντηση στη φρίκη των εργατικών δυστυχημάτων είναι η οργάνωση, η αλληλεγγύη και η κλιμάκωση του αγώνα των εργαζομένων. Με απεργίες, συλλογική δράση και κοινούς αγώνες Ελλήνων και μεταναστών εργατών μπορούμε να υπερασπιστούμε τη ζωή και τα δικαιώματά μας.
Έχει καταντήσει πλέον κοινός τόπος να μιλάμε για εργατικά δυστυχήματα. Για εμάς όμως, τους εργάτες και τις εργάτριες, δεν πρόκειται για μια φράση που επαναλαμβάνεται, αλλά για μια τραγική καθημερινή πραγματικότητα. Οι χώροι δουλειάς μας, και ιδιαίτερα τα εργοτάξια, έχουν μετατραπεί σε πραγματικές αρένες θανάτου.
Σύμφωνα με την ανεξάρτητη και συνεχή καταγραφή της Ομοσπονδίας Συλλόγων Εργαζομένων Τεχνικών Επιχειρήσεων Ελλάδας (ΟΣΕΤΕΕ), μέχρι τις 21 Ιουλίου (202η ημέρα του έτους) είχαν καταγραφεί 90 εργατικά δυστυχήματα και 199 σοβαροί τραυματισμοί εργαζομένων. Με απλά λόγια, αυτό σημαίνει ότι μόνο τα δηλωμένα εργατικά «ατυχήματα» από την αρχή του χρόνου αντιστοιχούν σε έναν θάνατο κάθε δύο ημέρες και σε έναν σοβαρό τραυματισμό σχεδόν καθημερινά.
Και μιλάμε μόνο για τα δηλωμένα περιστατικά, γιατί όλοι γνωρίζουμε ότι ένα μεγάλο μέρος των εργατικών ατυχημάτων δεν καταγράφεται ποτέ. Η κατάσταση αυτή είναι αποτέλεσμα, αφενός, της συνεχούς αποδυνάμωσης των ελεγκτικών μηχανισμών (ΣΕΠΕ, ΟΜΕ κ.ά.) και, αφετέρου, της εργοδοτικής ασυδοσίας, με την κάλυψη των κυβερνόντων.
Όταν μιλάμε για τα εργατικά ατυχήματα δεν μιλάμε για κάποιο αόριστο φυσικό φαινόμενο ή για κάποιο στατιστικό σφάλμα. Μιλάμε για τη συστηματική υποβάθμιση της αξίας της ζωής των εργαζομένων, κάτι το οποίο δεν φαίνεται μόνο από το μεγάλο αριθμό των ατυχημάτων αλλά και από το γεγονός ότι δεν γίνεται τίποτα για να μειωθεί. Επίσης φαίνεται και από τον τρόπο με τον οποίο το κράτος και τα αφεντικά μεταχειρίζονται τους επιζώντες, τους βαριά τραυματίες και τους συγγενείς των θυμάτων. Και επειδή δεν θέλουμε να μιλάμε γενικά και αόριστα, θα μιλήσουμε για τον κλάδο της οικοδομής και συγκεκριμένα για τη μοίρα των μεταναστών εργατών στην οικοδομή, οι οποίοι είναι και αυτοί που μετράνε τα περισσότερα θύματα.
Τι οδηγεί στα εργατικά δυστυχήματα;
Η Ένωση Αράβων Εργατών στην Οικοδομή – Ελλάδα θεωρεί ότι ο βασικός παράγοντας που οδηγεί στη συνεχή αύξηση των εργατικών δυστυχημάτων είναι η εντατικοποίηση της εργασίας και η αντιμετώπιση της ανθρώπινης ζωής ως κόστους.
Αυτό το βλέπουμε καθημερινά στα μεγάλα ιδιωτικά εργοτάξια, όπως στο Ελληνικό και στον Βοτανικό, όπου η πίεση για την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων, σε συνδυασμό με την έλλειψη επαρκούς και εξειδικευμένου προσωπικού, οδηγεί σε ολοένα και περισσότερα εργατικά δυστυχήματα.
Τα ωράρια έχουν γίνει απάνθρωπα. Πολλοί συνάδελφοί μας εξαναγκάζονται να εργάζονται έως και δεκαπέντε ώρες την ημέρα ή ακόμη και επτά ημέρες την εβδομάδα. Δεν είναι τυχαίο ότι τα περισσότερα σοβαρά δυστυχήματα των τελευταίων εβδομάδων αφορούν πτώσεις από ύψος. Εκείνο που συνήθως αποσιωπάται είναι ότι πολλές από αυτές τις πτώσεις συνέβησαν μέσα σε συνθήκες καύσωνα ή έπειτα από περισσότερες από δέκα συνεχόμενες ώρες εργασίας. Επίσης, αποσιωπάται ότι πολλά από τα θύματα είναι εργαζόμενοι άνω των 65 ετών, που θα έπρεπε ήδη να έχουν συνταξιοδοτηθεί, ή νέοι εργάτες που δεν είχαν τον χρόνο να εκπαιδευτούν επαρκώς.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο επικίνδυνη εξαιτίας της ελλιπούς εφαρμογής των μέτρων υγείας και ασφάλειας. Το Ελληνικό αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Πίσω από τη βιτρίνα των έργων που προβάλλονται ως πρότυπα, όπως το Riviera Tower, υπάρχουν δεκάδες εργοτάξια, όπως το Little Athens, όπου, μετά το θανατηφόρο εργατικό δυστύχημα του περασμένου Δεκεμβρίου, ακολούθησαν ακόμη τρεις πολύ σοβαροί τραυματισμοί.
Οι καταγγελίες των ίδιων των εργατών είναι αποκαλυπτικές: βασικά μέτρα ασφαλείας δεν τηρούνται, η επίβλεψη είναι ανεπαρκής, ενώ πολλοί εργαζόμενοι δουλεύουν χωρίς νόμιμα έγγραφα, χωρίς πλήρη ασφάλιση και με εξαντλητικά ωράρια. Για την Ένωση Αράβων Εργατών στην Οικοδομή – Ελλάδα, αυτή η πραγματικότητα δεν αποτελεί εξαίρεση, αλλά μια επικίνδυνη καθημερινότητα που πρέπει να αλλάξει.
Πώς διαχειρίζεται η εργοδοσία και οι υπεύθυνοι το εργατικό ατύχημα την ώρα που συμβαίνει?
Σε κάθε περίπτωση σχεδόν που έχουμε εργατικό ατύχημα, η πρώτη αντίδραση της εργοδοσίας είναι να το συγκαλύψει. Το είδαμε όταν σκοτώθηκε ο συνάδελφος Αχμέντ Αμπου-Γκολάμπ το Δεκέμβρη όταν όλοι οι διευθυντές, μηχανικοί και εργοδηγοί εξαφανίστηκαν από το σημείο του ατυχήματος, το ασθενοφόρο το κάλεσαν 3 ώρες αργότερα, και η αστυνομία δεν ήταν εκεί για να καταγράψει το συμβάν. Το βλέπουμε σε κάθε ατύχημα που αντί να καλέσουν το ΕΚΑΒ και να πάνε τον τραυματία σε δημόσιο νοσοκομείο, είτε τον διώχνουν επιτόπου (αν μπορεί να κινηθεί) είτε τον βάζουν σε δικά τους αμάξια και αφού τον πάνε σε ιδιώτη γιατρό (για να μην καταγραφεί επίσημα ως εργατικό ατύχημα) τον παρατάνε στη μοίρα του. Άλλες μεγάλες εταιρείες πάλι, όπως η ΤΕΡΝΑ στο Ελληνικό πάνε ένα βήμα παραπέρα. Κλείνουν συμφωνίες με ιδιωτικά νοσοκομεία πληρώνοντας ένα σκασμό λεφτά μόνο και μόνο για να μη δηλώνονται τα ατυχήματα (σε συνεννόηση με τους γιατρούς) , να μη διακόπτονται οι εργασίες και να μην αποζημιώνονται οι εργάτες όπως ορίζει ο νόμος.
Τι γίνεται μετά;
Όπως μας καταγγέλλουν πολλοί συνάδελφοι συνήθης πρακτική μετά από ένα ατύχημα είναι η απόλυση χωρίς αιτιολόγηση. Οι περισσότεροι μετανάστες οικοδόμοι δεν γνωρίζουν την ελληνική νομοθεσία και έτσι είναι πιο ευάλωτοι. Δεν γνωρίζουν ότι ακόμα και στην περίπτωση της μαύρης εργασίας έχουν δικαιώματα. Δεν γνωρίζουν ότι αν το αφεντικό δηλώσει στο νοσοκομείο ότι ο εργάτης τραυματίστηκε εκτός δουλειάς, δεν θα αποζημιωθούν. Δεν γνωρίζουν ότι μπορούν να καταγγείλουν στο Σώμα Επιθεωρητών Εργασίας (ΣΕΠΕ) ή στο ΕΦΚΑ το περιστατικό και να διεκδικήσουν όσα δικαιούνται. Αντίστοιχα τα αφεντικά αναγνωρίζοντας το πόσο ευάλωτοι είναι οι εργαζόμενοι χωρίς χαρτιά, όχι μόνο δεν πράττουν τα νόμιμα (δηλαδή να αποζημιώσουν τον εργάτη και να μην τον απολύσουν) αλλά πολλές φορές απειλούν τους τραυματίες με καταγγελία στην αστυνομία και απέλαση αν τολμήσουν να μιλήσουν. Ακόμα και στην περίπτωση του συναδέλφου μας που είχε ατύχημα στις 10/6/2026 στο “Little Athens” με αποτέλεσμα να μείνει παράλυτος (η υπόθεση έλαβε μεγάλη δημοσιότητα), βλέπουμε ότι τόσους μήνες μετά η Lamda Development έχει «ξεχάσει» να δηλώσει το εργατικό ατύχημα στον ΕΦΚΑ…
Ποτέ δουλειά χωρίς χαρτιά!
Για την Ένωση Αράβων Εργατών στην Οικοδομή – Ελλάδα, ο αγώνας για τη νομιμοποίηση των μεταναστών εργατών είναι αναπόσπαστο μέρος του αγώνα για τα εργατικά δικαιώματα.
Δεν είναι όμως μόνο η παράνομη συμπεριφορά των εργοδοτών το πρόβλημα. Οι ίδιες οι διαδικασίες του κράτους πολλές φορές αποδεικνύονται ρατσιστικές. Ένα παράδειγμα είναι η απουσία ιατροφαρμακευτικής κάλυψης από τον ΕΦΚΑ ακόμα και σε περιπτώσεις εργαζομένων που λαμβάνουν τα ένσημά τους επειδή το νομικό καθεστώς παραμονής τους στη χώρα συνεχώς αλλάζει. Αποτέλεσμα αυτού είναι ότι, ακόμη και στις περιπτώσεις που το ατύχημα δηλωθεί, ο εργαζόμενος να μην έχει πρόσβαση σε φάρμακα και εξετάσεις ακόμα και αν τα έχει πληρώσει ήδη και με το παραπάνω από την τσέπη του.
Αλλά το κύριο πρόβλημα είναι ο διαρκής εκβιασμός των ανθρώπων χωρίς χαρτιά. Οι περισσότεροι μετανάστες εργάτες, οι οποίοι είναι η πλειοψηφία των εργατών στην οικοδομή και μάλιστα στις πιο απαιτητικές εργασίες, ζουν υπό τον διαρκή φόβο της κράτησης ή απέλασης. Μόνο τον τελευταίο μήνα οι απαγωγές εργατών από την αστυνομία και η κράτησή τους στην Αμυγδαλέζα έχει αυξηθεί ραγδαία. Αυτή τη στιγμή στα camps στοιβάζονται πάνω από 33.000 άνθρωποι, πολλοί από τους οποίους είναι εργάτες που για καιρό δούλευαν νόμιμα στην οικοδομή και αλλού. Χωρίς χαρτιά οι εργάτες είναι συνεχώς φοβισμένοι. Και αυτό το ξέρει πολύ καλά η εργοδοσία και η κυβέρνηση που την υπηρετεί.
Η απάντησή μας είναι η οργάνωση
Η Ένωση Αράβων Εργατών στην Οικοδομή – Ελλάδα καλεί όλους τους εργάτες, ανεξάρτητα από την εθνικότητα ή το καθεστώς παραμονής τους, να οργανωθούν στο Συνδικάτο Οικοδόμων, στο Σωματείο Εργαζομένων στο Ελληνικό και σε κάθε ταξικό σωματείο στους χώρους δουλειάς. Η οργάνωση είναι ο μόνος δρόμος για να σπάσουμε τον φόβο στην πράξη. Μαθαίνουμε τα δικαιώματά μας και φροντίζουμε να μην αφήσουμε κανέναν μόνο του απέναντι στην εργοδοσία και το κράτος. Ταυτόχρονα διεκδικούμε από τα σωματεία να ακούσουν τις φωνές των μεταναστών εργατών. Είμαστε η πλειοψηφία της νεολαίας της εργατικής τάξης στα πιο δύσκολα επαγγέλματα. Στις πλάτες μας στηρίζεται η οικονομική ανάπτυξη της χώρας. Απαιτούμε να μας λογαριάζουν σαν ανθρώπους με αξιοπρέπεια. Κάθε νίκη του αγώνα των μεταναστών εργατών είναι νίκη για όλη την εργατική τάξη στην Ελλάδα.
Στήριξε αυτή την προσπάθεια με κάθε τρόπο. Κάθε εργοτάξιο να γίνει μια φλόγα της αντίστασης.
Απαιτούμε:
• Λήψη άμεσων και αποτελεσματικών μέτρων για να μπει τέλος στα εργατικά ατυχήματα και τους θανάτους στους χώρους εργασίας.
• Πλήρης εφαρμογή των μέτρων υγείας και ασφάλειας σε όλα τα εργοτάξια.
• Υποχρεωτική καταγραφή όλων των εργατικών ατυχημάτων και λογοδοσία για κάθε προσπάθεια συγκάλυψής τους.
• Ανθρώπινο ωράριο εργασίας και αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας.
• Πλήρης κοινωνική ασφάλιση για όλους τους εργαζόμενους.
• Χορήγηση νόμιμων εγγράφων, αδειών παραμονής και εργασίας σε όλους τους μετανάστες εργαζόμενους, χωρίς προϋποθέσεις ή διακρίσεις.
• Σεβασμός στις συλλογικές συμβάσεις εργασίας, διασφάλιση δίκαιων μισθών και ανθρώπινων ωραρίων εργασίας.
• Πραγματική προστασία για κάθε εργαζόμενο που καταγγέλλει παραβιάσεις ή εργατικά ατυχήματα.
• Να μπει τέλος στην πολιτική του εκφοβισμού, και των απειλών σύλληψης ή απέλασης σε βάρος των μεταναστών εργαζομένων.
• Ενίσχυση του ρόλου των συνδικάτων και διασφάλιση του δικαιώματος όλων των εργαζομένων, μεταναστών και Ελλήνων, στον συνδικαλιστικό οργανωμένο αγώνα και στη συλλογική υπεράσπιση των δικαιωμάτων τους.
